Saddam Hussein (1937–2006) là một chính trị gia người Iraq, từng giữ chức Tổng thống Iraq từ năm 1979 đến 2003. Ông là một trong những nhà lãnh đạo gây tranh cãi nhất của thế kỷ 20, nổi tiếng với sự cai trị độc tài, các cuộc chiến tranh khu vực và những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.(Encyclopedia Britannica)
Tiểu sử và sự nghiệp chính trị
Saddam Hussein sinh ngày 28 tháng 4 năm 1937 tại làng Al-Awja gần Tikrit, Iraq, trong một gia đình nông dân Sunni nghèo khó. Cha ông mất trước khi ông chào đời, và ông được nuôi dưỡng bởi người chú, một người có tư tưởng dân tộc chủ nghĩa và là thành viên của Đảng Ba'ath. Saddam gia nhập Đảng Ba'ath năm 1957 và tham gia vào âm mưu ám sát Thủ tướng Abd al-Karim Qasim năm 1959, sau đó phải sống lưu vong.(Wikipedia)
Năm 1968, Đảng Ba'ath giành quyền lực trong một cuộc đảo chính, và Saddam trở thành Phó Tổng thống dưới thời Ahmed Hassan al-Bakr. Ông nhanh chóng củng cố quyền lực, nắm giữ các vị trí quan trọng trong chính phủ và lực lượng an ninh. Năm 1979, ông lên nắm quyền Tổng thống sau khi al-Bakr từ chức.(Wikipedia)
Các chính sách và cuộc chiến tranh
Trong thời gian cầm quyền, Saddam thực hiện nhiều chính sách nhằm hiện đại hóa Iraq, như quốc hữu hóa ngành dầu mỏ, đầu tư vào y tế, giáo dục và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, ông cũng nổi tiếng với việc đàn áp tàn bạo các đối thủ chính trị và các nhóm thiểu số.
Năm 1980, Saddam phát động cuộc chiến tranh với Iran, kéo dài 8 năm và gây thiệt hại nặng nề cho cả hai bên. Năm 1988, ông tiến hành Chiến dịch Anfal, một chiến dịch đàn áp người Kurd ở miền bắc Iraq, dẫn đến cái chết của hàng chục nghìn người.(TRT World)
Năm 1990, Saddam ra lệnh xâm lược Kuwait, dẫn đến Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, khi liên quân do Hoa Kỳ dẫn đầu can thiệp và buộc Iraq rút lui. Sau chiến tranh, Iraq phải chịu các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm ngặt từ Liên Hợp Quốc.
Sự sụp đổ và cái chết
Năm 2003, Hoa Kỳ và liên quân tiến hành cuộc xâm lược Iraq với lý do Iraq sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt, mặc dù sau đó không tìm thấy bằng chứng xác thực. Saddam bị bắt vào ngày 13 tháng 12 năm 2003. Sau một phiên tòa kéo dài, ông bị kết án tử hình vì tội ác chống lại loài người liên quan đến vụ thảm sát 148 người Shi'a ở Dujail năm 1982. Ông bị hành quyết bằng cách treo cổ vào ngày 30 tháng 12 năm 2006 tại Baghdad.(Wikipedia)
Di sản và đánh giá
Saddam Hussein là một nhân vật gây tranh cãi. Một số người Ả Rập coi ông là biểu tượng của sự kháng cự chống lại phương Tây và Israel, trong khi nhiều người Iraq, đặc biệt là người Shi'a và người Kurd, xem ông là một bạo chúa tàn bạo. Dưới sự cai trị của ông, hàng trăm nghìn người bị giết hại hoặc mất tích, và các tổ chức nhân quyền quốc tế đã lên án mạnh mẽ các hành động của chính quyền Saddam.
Tài liệu tham khảo