"Tam đa", "Tứ quý", "Ngũ phúc" là những khái niệm quen thuộc trong văn hóa truyền thống phương Đông, đặc biệt là trong văn hóa Việt Nam và Trung Hoa. Đây là những biểu tượng về sự may mắn, phồn vinh, và hạnh phúc trong cuộc sống. Cụ thể:
1. Tam Đa (三多) – Ba điều nhiều
Tam Đa gồm ba vị thần đại diện cho ba điều con người mong muốn nhiều nhất trong đời:
- Phúc (福): Hạnh phúc, may mắn, con cháu đề huề.
- Lộc (禄): Tài lộc, thịnh vượng, công danh sự nghiệp.
- Thọ (寿): Tuổi thọ dài lâu, sức khỏe dồi dào.
Ba ông Phúc – Lộc – Thọ thường được thờ chung, tượng trưng cho cuộc sống viên mãn cả về vật chất lẫn tinh thần.
2. Tứ Quý (四季 or 四貴) – Bốn điều quý / Bốn mùa
Thường dùng trong tranh, đồ gốm, kiến trúc với hình tượng:
-
Tùng – Cúc – Trúc – Mai: tượng trưng cho 4 mùa và 4 đức tính cao quý (kiên cường, khiêm nhường, thanh cao, sức sống).
Cây Mùa Đức tính Tùng Đông Trường thọ, vững chãi Cúc Thu Thanh tao, cao quý Trúc Hạ Chính trực, kiên cường Mai Xuân Sức sống, hy vọng
3. Ngũ Phúc (五福) – Năm điều phúc lành
Xuất phát từ tư tưởng Nho giáo, Ngũ phúc là 5 điều may mắn nhất trong đời người:
- Thọ (壽) – sống lâu.
- Phú (富) – giàu có.
- Khang ninh (康寧) – sức khỏe, an lành.
- Hảo đức (好德) – đức hạnh, có đạo đức tốt.
- Khảo chung mệnh (考終命) – chết an lành, đúng tuổi trời định, không tai nạn.
Đây là lý tưởng sống của con người thời xưa, cũng là lời chúc tốt đẹp trong các dịp lễ tết, mừng thọ…