Nam Tư (Yugoslavia) là tên gọi của một quốc gia từng tồn tại ở khu vực Đông Nam châu Âu trong phần lớn thế kỷ 20. Đây là một quốc gia có lịch sử phức tạp, đa sắc tộc, và từng trải qua nhiều biến động chính trị, dẫn đến sự tan rã vào thập niên 1990.
🇸🇮 Giới thiệu chung về Nam Tư
Tên chính thức (trong từng thời kỳ):
- Vương quốc Nam Tư (1918–1941), ban đầu là Vương quốc của người Serb, Croat và Slovene
- Cộng hòa Liên bang Nhân dân Nam Tư / sau này là Cộng hòa Liên bang Xã hội chủ nghĩa Nam Tư (1945–1992)
- Cộng hòa Liên bang Nam Tư (1992–2003) – bao gồm Serbia và Montenegro
🗺 Các quốc gia cấu thành
Nam Tư là một quốc gia liên bang gồm 6 nước cộng hòa chính:
- Serbia
- Croatia
- Bosnia và Herzegovina
- Slovenia
- Montenegro
- Macedonia (nay là Bắc Macedonia)
Ngoài ra, Serbia còn có 2 vùng tự trị:
- Vojvodina
- Kosovo (sau này tuyên bố độc lập vào năm 2008, hiện vẫn gây tranh cãi)
🕰 Các giai đoạn lịch sử chính
1. Vương quốc Nam Tư (1918–1941)
- Thành lập sau Thế chiến I từ sự sụp đổ của Đế quốc Áo-Hung.
- Là một chế độ quân chủ dưới triều đại nhà Karađorđević (người Serbia).
- Gặp nhiều xung đột sắc tộc giữa các dân tộc Serb, Croat, Slovene...
2. Chiến tranh thế giới thứ hai và Chiếm đóng Đức–Ý (1941–1945)
- Bị Đức Quốc xã và các nước Trục chiếm đóng.
- Xuất hiện phong trào kháng chiến mạnh do Josip Broz Tito lãnh đạo (du kích Partisan).
3. Nam Tư Xã hội chủ nghĩa (1945–1992)
- Sau Thế chiến II, Tito thành lập chế độ cộng sản.
- Là một trong những nước cộng sản nhưng không phụ thuộc Liên Xô, đi theo con đường trung lập.
- Trở thành nước sáng lập Phong trào không liên kết.
- Giai đoạn này Nam Tư khá ổn định và phát triển.
4. Tan rã (1991–2003)
- Sau khi Tito qua đời (1980), bất đồng sắc tộc, khủng hoảng kinh tế và chủ nghĩa dân tộc trỗi dậy.
- Các nước cộng hòa bắt đầu ly khai (Slovenia, Croatia, Bosnia, Macedonia).
- Giai đoạn 1991–1999 diễn ra nhiều cuộc chiến tranh đẫm máu: chiến tranh Croatia, Bosnia, và Kosovo.
- Đến năm 2003, cái tên Nam Tư chính thức chấm dứt, thay bằng Liên bang Serbia và Montenegro.
⚔️ Di sản & hậu quả
- Chiến tranh Nam Tư gây thiệt hại nặng nề, hàng trăm ngàn người chết, hàng triệu người tị nạn.
- Các tội ác chiến tranh (như thảm sát Srebrenica) bị Tòa án Quốc tế xét xử.
- Hiện nay, vùng đất Nam Tư cũ gồm 7 quốc gia độc lập: Slovenia, Croatia, Bosnia và Herzegovina, Montenegro, Serbia, Bắc Macedonia, và Kosovo (chưa được tất cả công nhận).
📚 Ý nghĩa lịch sử
- Nam Tư là ví dụ điển hình về một quốc gia đa sắc tộc, với nỗ lực thống nhất nhiều dân tộc, ngôn ngữ và tôn giáo khác nhau.
- Câu chuyện của Nam Tư phản ánh những thách thức của chủ nghĩa dân tộc, sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản, và hậu quả của việc thiếu đồng thuận chính trị trong liên bang.