Phật giáo là một tôn giáo và triết lý sống có nguồn gốc từ Ấn Độ vào khoảng thế kỷ VI – V trước Công nguyên, do Phật Thích Ca Mâu Ni (Siddhartha Gautama) sáng lập.
1. Tư tưởng cốt lõi
Phật giáo không tôn thờ một vị thần sáng thế, mà tập trung vào sự giác ngộ (giải thoát khỏi khổ đau). Những giáo lý chính gồm:
-
Tứ diệu đế:
- Khổ (Dukkha): Cuộc đời là khổ.
- Tập (Samudaya): Khổ sinh ra từ lòng tham, sân, si.
- Diệt (Nirodha): Có thể diệt khổ.
- Đạo (Magga): Con đường diệt khổ là Bát chánh đạo.
-
Bát chánh đạo: 8 con đường thực hành đúng đắn dẫn đến giải thoát như chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ...
-
Vô thường – Vô ngã – Duyên khởi: Mọi vật đều thay đổi, không có bản ngã cố định, và phụ thuộc lẫn nhau để sinh khởi.
2. Các nhánh chính của Phật giáo
- Phật giáo Nguyên thủy (Theravāda): Chủ yếu tại Sri Lanka, Thái Lan, Myanmar, Campuchia. Tập trung vào lời dạy gốc của Đức Phật.
- Phật giáo Đại thừa (Mahāyāna): Phổ biến ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam. Nhấn mạnh từ bi, Bồ Tát đạo, và cứu độ chúng sinh.
- Phật giáo Kim cang thừa (Vajrayāna): Chủ yếu ở Tây Tạng, Nepal, Bhutan. Có yếu tố mật chú, nghi lễ và thiền định đặc biệt.
3. Mục tiêu tu hành
- Không phải là thờ phụng, mà là tu tập để chuyển hóa khổ đau, hướng tới giải thoát (Niết bàn – trạng thái an lạc, dập tắt mọi phiền não).